Reflections

Artist: Dara

Artist Statement and Description of Artwork 

ឆ្លុះបញ្ចាំង

មនុស្ស សត្វ និង រុក្ខជាតិ ជីវិតទាំងឡាយនៅលើផែនដីនេះ មិនអាចជៀសបានទេពីភាពឆ្លុះបញ្ចាំង ដែលមានទ្រង់ទាយលក្ខណៈខុសៗគ្នា ទៅតាមមជ្ឈដ្ឋានរបស់ពួកគេនិមួយៗ។

ការឆ្លុះបញ្ចាំង គឺជាកា

រយកបទពិសោធន៍នៃព្រឹត្តិការណ៍ដែលធ្លាប់មានកើតឡើង មកធ្វើការប្រៀបធៀប រកចំណុចដូច និងខុសពីគ្នា កំណត់ថាអ្វីល្អ និងអាក្រក់ ហើយយល់ដឹងពីភាពប្រែប្រួល វិវត្តពីចាស់ទៅថ្មី។

សង្គមជាក់ស្ដែងឆ្លុះបញ្ចាំងភាពពិត ហើយយើងអាចសិក្សាពីឥទ្ធិពលទាំងនោះ ថ្លឹងថ្លែងរកផលប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់ទាំងឡាយ ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹង និងសំខាន់ជាងនោះទៀត បង្កើតគំនិតការផ្លាស់ប្ដូរ។

ចូរក្រឡេកទៅមើលបាតុភូតដែលជាបច្ចុប្បន្នកាល និងអតីតកាល ស្ដាប់រឿងរ៉ាវតៗគ្នាពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ ពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។ អ្នកនឹងឃើញទិដ្ឋភាពពិតប្រាកដនៃជីវិត ប្រទាក់ក្រឡាគ្នាក្នុងបរិបទសង្គម រួមមានទំនៀមទម្លាប់ វប្បធម៌ ដែលមានសាសនា និងទម្លាប់ផ្សេងៗ។ ចូរមានគុណធម៌ ព្រោះមនុស្សជាច្រើនពុំមានសំណាងអាចមើលឃើញ និងយល់ដឹងពីរឿងរ៉ាវទាំងនេះទេ។

ភាពជាក់ស្ដែងនៃថ្ងៃនេះ គឺជាការកើតឡើងវិញនូវព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃមុន គ្រាន់តែឆ្លងកាត់បច្ចុប្បន្នភាពតិចតួច តែមានន័យសំខាន់ សំយោគដោយពេលវេលា និងបាតុភូតនោះផ្ទាល់តែម្ដង។ ដោយយល់ដឹងបែបនេះ យើងអាចមើលឃើញថា សង្គមចាស់ ពិតជាមានឥទ្ធិពលលើសង្គមថ្មីក៏ពិតមែន។

ខ្លួនខ្ញុំ

ខ្ញុំឈរនៅទីងងឹត ភ្នែកទាំងគូរមិនអាចមើលឃើញអ្វីទាំងអស់ ក្នុងភាពស្រពិចស្រពិលទាំងអស់នេះ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច ប៉ុន្តែខ្ញុំបានឈរនៅទីនេះ មួយរយៈហើយ។ ដូច្នេះខ្ញុំក៏ឈានជើងដើរទៅកាន់ ពន្លឺព្រឹមៗ។ ពេលដែលខ្ញុំខិតទៅជិត វាចាប់ផ្ដើមភ្លឺខ្លាំងឡើង។ ក្នុងពន្លឺនេះ ខ្ញុំមើលឃើញស្រមោលខ្មៅមួយបង្ហាញខ្លួនឡើង ហើយដើរចេញពីខ្លួនខ្ញុំ។ ពន្លឺដដែរបានជះទៅកាន់កញ្ចក់មួយ។ ក្នុងកញ្ចក់ខ្ញុំឃើញខ្លួនខ្ញុំ។ ខ្ញុំមើលឃើញ មាត់ ច្រមុះ ភ្នែក និងត្រចៀក ហើយនៅក្នុងនោះ ខ្ញុំឃើញអារម្មណ៍ ដែលចេញពីខាងក្នុង ដែលបានដាស់សំណួរជាច្រើនចេញមក។

ឧិ! ស្រមោលក្នុងកញ្ចក់ តើខ្ញុំជានរណា ហើយមកពីណា? តើខ្ញុំមានអ្វីខ្លះ ហើយតើខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះ? តើមានអ្វីកើតឡើងកាលពីកន្លងមក?

REFLECTIONS

People, animals, and the plants coexisting on this planet are inevitably reflective, varying accordingly to the environment of their being.

Reflections is comparing a number of certain occurrances and looking through them, spotlighting the similarity and differences, seeking out the good and the bad, realizing the connection in the old evolving to the new.

One can see reflections in society, and within them influences which we can break down, weigh the benefits and drawbacks of, and use them to inspire knowledge and more importantly, to spark a change for the better.

Look at the phenomenon of the past and present, listen to the stories passed on from lips to lips, generation to generation, you will see the reality of lives woven in the society of cultures and traditions within religions and habits. Be grateful, because not many are so fortunate to be basked in such awareness.

The reality of today is a replay of yesterday’s events, only updated with small, but significant differences, synthesized by time, and of course the events themselves. In this realization, we can understand that the habits of the old society are definitely influential towards this current one.

From the Artist:

I have been standing in the dark; no light penetrated my blind eyes, confused with the blurriness of it all. I am scared, yet I’ve stood in the same spot for a while. So I lifted my foot, and stepped towards a kindling of realization. As I neared, the light shone brighter by the moment, illuminating my body, and on my body, I see a shadow became and stripped away. The light ignited on. The radiance reflects on a mirror where I can see my body. I see my lips, nose, eyes and ears, and beyond those, the stirring emotions and feelings from within, along which, many questions arose.
Oh, shadow in the mirror. Who am I? Where did I come from? What have I, and what need I do? What has happened to me?

 

Description of Artwork

ARTWORK 1: CHARITY

សង្ខេបរឿង ប្រវត្តិជាតកព្រះវេស្សន្តរ

រឿងនេះ ត្រូវបានដកស្រង់ពីឈុតឆាកក្នុងរឿង ប្រវត្តិជាតកព្រះវេស្សន្តរ ត្រង់កន្លែងទ្រង់ដាក់ទានដល់តាព្រាហ្មណ៍ជូជក់ នូវព្រះរាជបុត្រាបុត្រីជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ។

តាជូជក់ គឺជាតួអង្គមនុស្សកំណាច លោភលន់ និងចិត្តអាក្រក់

ព្រះវេស្សន្តរ គឺជាតួអង្គដែលមានចិត្តល្អ បរិសុទ្ធ 

ជាលី និងក្រស្នា គឺជាបុត្រា បុត្រី ទាំងពីររបស់ព្រះវេស្សន្តរ និងនាងមេទ្រី

តាជូជក់ បានធ្វើដំណើរកាត់ស្រុកចូលព្រៃស្ងាត់ ដោយក្នុងចិត្តមានបំណងតែមួយគត់ ទៅរកព្រះវេស្សន្តរដើម្បីសុំទាន ដែលជាសាច់ឈាម​ កែវភ្នែក និង ដួងចិត្ត របស់ព្រះអង្គ មកធ្វើជាទាសាទាសីរបស់នាងអមិត្តបនា ដែលជាប្រពន្ធក្មេងរបស់គាត់។

តាជូជក់ដើរទៅដល់អាស្រមរបស់ព្រះវេស្សន្តរ ចំពេលទ្រង់កំពុងតែធ្វើសមាធិតាំងសិល្ប៍។ គាត់បានបង្ហាញពីទឹកចិត្តខ្មៅអាក្រក់របស់គាត់ថា៖

«ខ្ញុំជាព្រាហ្មណ៍ចាស់ ឥតកម្លាំង មិនគប្បីនឹងធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយបែបនេះទេ តែខ្ញុំបានលឺគេនិយាយ​តៗគ្នាថា ព្រះអង្គមានព្រទ័យថ្លៃថ្លាវិសេស តែងតែឲ្យទានដល់ស្មូមយាចកទាំងឡាយ។ ទូលព្រះបង្គំមកកាន់ទីនេះ ក្នុងគោលបំណងចង់បានបុត្រាបុត្រីទាំងពីររបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីយកទៅធ្វើទាសារទាសី ឲ្យនាងអមិត្តាបនាជាប្រពន្ធក្មេងរបស់ទូលព្រះបង្គំ។»

ព្រះវេស្សន្តរ កាលដែលបានស្តាប់ឮពាក្យសំដីតាព្រាហ្មណ៍និយាយដូច្នោះ ក៏មានព្រះបន្ទូលតបទៅថា៖

«ឧិ! តាព្រាហ្មណ៍ អ្នកបានមកហាមាត់សុំកូនរបស់អញ ដែលស្រលាញ់ស្មើនិងកែវភ្នែក និងដួងចិត្តពុំ​មានអ្វីមកកាត់ថ្លៃបាន។ ហេតុតែតាហ៊ានដូច្នេះហើយ អញក៏ព្រមដាក់ទានបុត្រទាំងពីរដល់តាឯងដែរ»។

ព្រះអង្គក៏មានបន្ទូលស្រែកហៅ ជាលី និងក្រស្នា ដែលកំពុងតែពួនគេចចេញពីតាព្រាហ្មណ៍។ ក្នុងភាពភ័យខ្លាច ពួកគេពុំបានឆ្លើយតបទៅនឹងការហៅរបស់ព្រះវេស្សន្តរជាបិតាឡើយ។

ពេលពុំឃើញស្រមោលរបស់ក្មេងទាំងពីរ តាព្រាហ្មណ៍ហាមាត់ស្តីបន្ទោស ជេរប្រមាទ ទៅកាន់ព្រះវេស្សន្តរយ៉ាងខ្លាំងៗ។ ព្រះវេស្សន្តរនៅពុំសុខ ក៏ចេញទៅរកជាលី និង ក្រស្នារហូតបានឃើញ។ ទ្រង់បានលួងលោម និងទូន្មានដោយពាក្យសម្តីផ្អែមពិរោះទៅកាន់កូនទាំងពីរ ។

ក្រោយបានស្តាប់ឮនៅពាក្យសម្តីរបស់ព្រះបិតាដូច្នោះហើយ ជាលីនិងក្រសា្នក៏ព្រមក្រោកដើរចេញពីទីកន្លែងពួនដែលជាស្រះទឹកមួយ។ ព្រះវេស្សន្តរក៏បានប្រទានបុត្រទាំងពីរទៅតាព្រាហ្ម តែព្រះអង្គបានមានបន្ទូលទៅតាព្រាហ្មថា សូមឲ្យតារង់ចាំនាងមេទ្រីដែលជាម្តាយកូនទាំងពីរវិលមកពីព្រៃបេះផ្លែផល្លាសិន ដើម្បីអោយកូនៗបានជួបមុខ ម្តាយរបស់គេជាលើកចុងក្រោយ។ តាព្រាហ្មណ៍បានប្រកែក មិនយល់ព្រមទៅតាមការស្នើរបស់ព្រះអង្គទេ ព្រោះគាត់ដឹងថានាងមេទ្រីនឹងមិនព្រមឲ្យគាត់យកកូនរបស់នាងឡើយ ។

ព្រះអង្គក៏យល់ព្រមទៅតាមការចង់បានរបស់តាព្រាហ្មណ៍ ដោយប្រគល់បុត្រាបុត្រីទាំងពីរ អោយទៅតាព្រាហ្មណ៍នាពេលនោះទៅ ដោយក្មេងទាំងពីយំអង្វរចង់ជួបម្ដាយជាខ្លាំង។ ព្រះអង្គមានព្រះទ័យសោកសៅ និងក្តុកក្តួលយ៉ាងខ្លាំង តែទ្រង់ពុំមានវាចារអ្វីឡើយ នៅពេលដែលតាជូជក់អូសក្មេងទាំងពីរចេញពីទីអាស្រមនោះ ទាំងវាយធ្វើបាបបណ្ដើរ។

ខ្ញុំបានដកស្រង់ឈុតនេះមកសង្ខេប ព្រោះរឿងរ៉ាវប្រវត្តិមួយនេះឆ្លុះបញ្ជាំងកង្វះខាតការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តរវាងស្វាមីភរិយា ព្រមទាំងគំនាប​របស់ឳពុកម្តាយមកលើកូនផងដែរ។

Summary of the Holy History of Preah Vesandar

This story is taken from the scene in the Holy History of Preah Vesandar, telling of one of Buddha’s many lives before he became enlightened and became Buddha.  As Preah Vesandar, he gave away all that he had, including giving his two beloved children to Brahmim, Ta Ju-Juak.

Ta Ju-Juak is a character of covetous, wicked evilness.

Preah Vesandar is a character of well-meaning pure heart.

Chealy and Krishna are the son and daughter of Preah Vehsandar and Miss Metry.

Brahmin ventured into the quiet jungle with one wish on his mind: seeking Preah Vehsandar for the charity of flesh, eyes and heart of his holiness to be enslaved for Miss Amitapanna, his young wife.

Brahmin walked to the humble home of Preah Vehsandar, where he was seen engaged in his usual meditation sitting, and laid his wretched heart out.

“I am an old Brahmin, therefore my strength has left me. I only came all the way on this long journey because words of your extraordinary kind heart have reached my ears. I’ve heard of your donations to all the beggars, and I journeyed here with a purpose in mind. I want your two children as slaves to my Amitapanna, my young wife.”

To that, Preah Vehsandar replied, “Oh, Brahmin. You opened your lips to ask from me my children whom I love pricelessly like my own eyes and heart. Upon your daring request, I will of course give them to you.”

To no avail, he then called out to Chealy and Krishna. They were hiding in fear upon sighting Brahmin.  Brahmin, having heard or seen no reply from the children, broke into a string of scolding curses at Preah Vehsandar, tempting him to get up and find Chealy and Krishna.

Preah Vehsandar sweetly spoke to his children words of comfort and wisdom. They listened, and decided to get up and away from their temporary sanctuary of a pond. His holiness then donated his children to Brahmin, proposing that they wait to indulge in a last union with their mother, Miss Metry upon her coming back from harvesting the fruits of the forest before leaving.

Brahmin argued with absolute disagreement to his holiness’s request, knowing that Miss Metry will never give away her children. Preah Vehsandar gave in to Brahmin’s determined greed and proceeded with the charity, while the two children begged for a delay in saddened tears.

With a weeping empty heart and tight lips, Preah Vehsandar quietly watched as Brahmin dragged away the two children, beating up along the way.

I chose to select this particular scene for it reflects the lack of involvement from a spouse in decision-making, and of course the pressure parents put on their children. 

Artwork 2: LULLABY បំពេរ

ខ្ញុំបានដកស្រង់គំនូរ «បំពេរ» ពីឈុតមួយទៀតនៃរឿងប្រវត្តិជាតក ព្រះវេស្សន្ដរ ត្រង់ឈុត ទេពបុត្រ និងទេពធិតានិមិ្មតខ្លួនជា នាងមេទ្រី និងព្រះវេស្សន្តរ ដែលជាមាតាបិតារបស់ ជាលី និងគ្រឹស្នា មកបំពេរថ្នាក់ថ្នមដល់ក្មេងទាំងពីរឲ្យរសាយផុតពីភាពសោកសៅ នៃការធ្វើបាបពីសំណាក់ព្រាហ្មណ៍ជូជក់  

កាលនោះតាព្រាហ្មណ៍ជូជក់បណ្ដើរ ជាលីគ្រឹស្នា ចេញពីក្នុងអសនៈព្រះវេស្សន្តរ ចូលទៅក្នុងព្រៃ។ ដោយភ័យខ្លាចនាងមេទ្រីមកទាន់ តាព្រាហ្មណ៍អប្រិយវាយព្រះរាជកុមារទាំងពីរអង្គឲ្យដើរលឿនឥតបង្អង់សម្រាកឡើយ ដោយបានលឺសូរសម្លេង ជាលីគ្រឹស្នាស្រែកយំ  ពួកទេវតាមានចិត្តអាណិតកុមារទាំងពីរពេកក្រៃ។ លុះគ្រាមួយដែលតាព្រាហ្មណ៍ជូជក់អស់កម្លាំងកំពុងដេកលក់ស្កប់ស្កល់ ទេវតា២អង្គ បានប្រែក្រឡាខ្លួនជា នាងមេទ្រី និង ព្រះវេស្សន្តរដើម្បីមកផ្តល់ក្តីថ្នាក់ថ្នម និងមើលថែដល់កុមារទាំងពីរ។ ទេវតាស្រីធ្វើការបំបៅដល់កុមារីគ្រឹស្នាដែលជាប្អូន ហើយទេវតាប្រុសបានមើលថែទាំ អោបថ្នាក់ថ្នមដល់ជាលី ដែលជាកូនប្រុសបង

ខ្ញុំចង់បង្ហាញពីសុភមង្គលនៅក្នុងគ្រួសារ តាមរយៈការចែកតួនាទីស្មើៗគ្នា  ក្នុងការផ្តល់ភាពកក់ក្តៅនិងសេចក្តីស្រលាញ់ ពីសំណាក់ទាំងឪពុក និងម្តាយចំពោះកូនៗ។  ការចូលរួមចំណែកស្មើៗគ្នារវាងបុរស និងស្រ្តី ដោយមិនមានការប្រកាន់ឫបែងចែកតួនាទី ពិតជាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការចូលរួមការអភិវឌ្ឍន៍សង្គមទាំងមូល។

ម្យ៉ាងមួយទៀត ខ្ញុំចង់បង្ហាញថា សុភមង្គលចាប់ផ្ដើមពីខ្លួនយើង។ មនុស្សម្នាក់ៗតែងប្រាថ្នាចង់បានភាពកក់ក្ដៅ ស្រលាញ់យកចិត្តទុកដាក់ឪពុកម្ដាយ រង្វង់គ្រួសារ និងសង្គម ក៏ប៉ុន្តែ សុភមង្គលទាំងអស់នេះមិនឋិតថេរនៅគង់វង្សជារៀងរហូតទេ ប៉ុន្តែយើងអាចបង្កើតវាឡើងវិញតាមបែបបទរបស់ខ្លួន ហើយយើងក៏អាចបំផ្លាញវាបានដែរ។ មួយវិញទៀត បើសិនជាយើងរវល់តែសប្បាយក្នុងជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និងគ្រួសារ យើងអាចភ្លេចនឹងយកចិត្តទុកដាក់ជាមួយមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញខ្លួន យើងមិនបានស្វែងយល់ថាអ្វីទៅជាសង្គមមនុស្សឡើយ។ 

នៅក្នុងជីវិត យើងនឹងជួបរឿងរ៉ាវថ្មីៗជានិច្ច មិនថាល្អឬអាក្រក់ទេ តែយើងត្រូវហ៊ានទទួលភាពពិតចូលមក ដើម្បីទុកជាបទពិសោធន៍ ក្នុងការរៀនស្គាល់ពីខ្លួនឯង ដោយមានទំនួលខុសត្រូវ ចេះបត់បែនតាមភាពជាក់ស្ដែង និងពេលវេលា។

Lullaby

This concept is taken from another scene in the holy history of Preach Vehsandar. Two angels came to Earth and took the forms of Chealy and Krishna’s parents to care for the children with loving lullabies to ease their sorrow from the violence of Brahmin Ta Ju Juak.

Brahmin  was dragging Chealy and Krishna out from the jungle. Fearing that Miss Metry will catch on to them, he violently beat up the two children to make them walk faster without stopping. When he finally got exhausted and fell into a deep sleep, two angels came down as Chealy and Krishna’s parents. The female angel fed Krishna with her milk, and the male angel held Chealy in his arms.

I wanted to show that happiness in the family comes from sharing responsibilities equally in providing warmth and love from both the mother and the father to the children. Equal contributions of women and men cleared from separation or discrimination is very crucial to the development of a society.

Moreover, I want to say that happiness comes from within our selves. Every person is on a journey to seek for warmth and caring love from our parents, family and society, the love that is not going to last forever. However, we can create love in its own form, as well as deconstructing it. On the other hand, if we solely occupy ourselves with only our personal lives, we won’t have time to observe our surroundings and learn about the human society and interaction.

In life, we will meet and learn many lessons, good and bad. In this journey, we must open our heart to accept the truth, as experience to learn about and find ourselves, with responsibility and flexibility.

 

Artwork 3: INFLUENCE ឥទ្ធិពល

ខ្ញុំគូរមនុស្សប្រុសហើយនិងស្រីនៅលើតួខ្លួនតែមួយ ដោយមានសំណង់អាគារ ព្រាបស ផ្ទះបុរាណ និងមានអ្វីៗផ្សេងទៀត ព្រោះខ្ញុំចង់និយាយអំពី ការរួបរួមគ្នាដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម សម្រាប់ខ្លួនយើង សង្គមជាតិ និងមជ្ឈដ្ឋានព័ទ្ធជុំវិញ ព្រមទាំងការទទួលឥទ្ធិពលពីបរិស្ថានជុំវិញខ្លួន ហាក់ដូចជាការរួបរួមសាមគ្គីគ្នារវាងបុរស និងស្ត្រីផងដែរ ។  ការរស់នៅមានជីវិត អាចប្រៀបបានទៅនឹងសម្រស់ស្រស់ត្រកាលរបស់ធម្មជាតិដូច្នោះដែរ ក៏ដូចជាការវិវត្តន៍នៃពេលវេលា ដែលបច្ចុប្បន្នកាលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអតីតកាលជារៀងរហូតមក។

ខ្ញុំបានប្រើប្រាស់ទីកន្លែងងងឹត ដើម្បីបង្ហាញស្នាដៃមួយនេះ តាមរយៈការប្រើពន្លឺពណ៌សបាញ់ទៅលើផ្ទាំងកញ្ចក់ទាំងអស់។ ការធ្វើបែបនេះ មានន័យប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រពៃណីជំនឿមួយរបស់ខ្មែរ ទៅលើបាតុភូតធម្មជាតិមួយហៅថា «រាហ៊ូចាប់ច័ន្ទ»។ ជាទូទៅ ប្រជាជនខ្មែរយើងប្រៀបធៀបពន្លឺព័ណខ្មៅដែលក្របដណ្ដប់លើពន្លឺពណ៌សរបស់ព្រះច័ន្ទ ជាមនុស្សប្រុស ហើយពន្លឺព័ណ៌សនោះជាមនុស្សស្រី ហើយពន្លឺតំណាងនៃភេទទាំងពីរនេះមានលក្ខណៈពិសេសផ្សេងៗពីគ្នា។  ហើយការរួបរួមគ្នានៃពន្លឺនេះ អាចឆ្លុះបញ្ចាំងបាននូវការរួបរួមគ្នា បានជាសមិទ្ធិផលផ្សេង ដែលយើងស្ទើរតែមើលរំលង។

ជាក់ស្តែង រាល់ថ្ងៃនេះយើងឃើញថាមានការប្រែប្រួលជាច្រើន ដោយសង្គមមួយនេះបានវិវត្តពីការនិយាយតែអំពី ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី វប្បធម៌ និងសាសនា មកជាសង្គមថ្មីមួយដែលមានភាពជឿនលឿន ប្រកបដោយចំណេះដឹង ដែលបានអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាចាប់ផ្ដើមនិយាយអំពី យេនឌ័រ  សិទ្ធសេរីភាព ច្បាប់ និងយុត្តិធម៌នៅក្នុងសង្គម។

ថ្វីត្បិតប្រទេសនេះកំពុងតែ ធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍ឈានទៅរកភាពរីកចំរើនក៏ដោយ តែក៏នៅមានកម្រិត ដោយសារប្រទេសមួយនេះធ្លាប់បានឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវបញ្ហាជាច្រើន ហើយឥទ្ធិពលចាស់ៗមួយចំនួន នៅតែមានវត្តមាន ក្នុងការអប់រំចិត្តគំនិត និងការអនុវត្តប្រចាំថ្ងៃទៀតនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ខ្ញុំជឿថាបើសិនមនុស្សម្នាក់ៗ មានភាពអត់ធ្មត់ បើកចិត្តឲ្យធំទូលំទូលាយ ចំពោះការផ្លាស់ប្ដូរផ្សេងៗ យើងមានការវិវត្តន៍ទៅរកភាពប្រសើរឡើង ស្របទៅតាមបរិស្ថានជុំវិញខ្លួន និងតថភាពជាក់ស្ដែងក្នុងសង្គម។

This is a painting of a woman’s and a man’s faces entwined within a single body surrounded by buildings, ancient houses, and white pigeons and more. I hope it brings to the forefront the power of unity for mutual benefits for our individual selves and the society as a whole, as well as being influenced by the environment surrounding us, similar to the unity of women and men. We can compare life to the beauty of nature: time evolves through the synthesis of the past into the present.

The exhibition will be displayed in a dark room to provide the needed ambience for the dance between the light and the mirror, inspired by the story of “Reahou Chab Chan” (Reahou Swallows the Moon), a myth about the Lunar Eclipse. Our people traditionally think of the black light as the male sex covering the moon’s white light which is seen as the female sex, which come with their own special characteristics. The unity of these lights reflects the unity of people that achieves many.

In this modern world there have been various changes. This society has evolved from a society that only talks about traditions, culture and religion to a time where people talk about genders, rights, laws, and justice amidst the  the modernization and vast knowledge.

While this country is journeying towards blooming development, there are still many limitations due to the history and problems it has gone through and has had, and influences from the old can still be seen in the educating of minds and ideas, and everyday practices.

I believe we will evolve for the better in the reality of the society when people open their minds up to change, and their hearts up to take in beauty of the good and the bad.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *